Wybierając się w dłuższą podróż samochodem – zwłaszcza poza granice Polski – wielu kierowców zadaje sobie pytanie o aktualne wymagania dotyczące wyposażenia obowiązkowego. Choć w polskim prawie przepisy dotyczące samej apteczki bywają różnie interpretowane (jej obowiązek dotyczy m.in. taksówek, autobusów czy pojazdów nauki jazdy, jednak każdy odpowiedzialny kierowca wie, jak jest ważna), to w krajach Europy Zachodniej i południowej jej brak oznacza surowe mandaty.
Kluczowym standardem, na który powołują się służby w całej Europie, jest niemiecka norma DIN 13164. Co zmieniło się w jej najnowszej wersji z 2022 roku i czy Twoja obecna apteczka spełnia te wymagania?
Czym jest norma DIN 13164 i dlaczego ma znaczenie dla kierowców?
Norma DIN 13164 to opracowany przez Niemiecki Instytut Normalizacyjny (Deutsches Institut für Normung) standard określający minimalny skład i jakość materiałów opatrunkowych, jakie powinny znajdować się w apteczce samochodowej.
Norma nie jest bezpośrednim aktem prawa unijnego, ale stała się praktycznym europejskim standardem bezpieczeństwa. Choć zgodnie z konwencją wiedeńską zagraniczna policja nie może ukarać mandatem za brak wyposażenia niewymaganego w kraju rejestracji pojazdu, to posiadanie certyfikowanej apteczki pozwala uniknąć długich tłumaczeń i dyskusji podczas kontroli, a w razie wypadku gwarantuje dostęp do środków pierwszej pomocy.
DIN 13164:2022 vs wersja z 1998 roku – co się faktycznie zmieniło?
Przez ponad dwie dekady standardem była wysłużona wersja normy (często kojarzona z rokiem 1998 lub jej późniejszymi, drobnymi korektami). Rewizja z 2022 roku nie wywróciła pojęcia pierwszej pomocy do góry nogami, ale dostosowała zawartość apteczek do współczesnych realiów sanitarnych.
Najważniejsze zmiany i nowości w wersji DIN 13164:2022:
- Obowiązkowe maseczki medyczne (kluczowa zmiana po pandemii): W starszych wersjach standardu maseczek chirurgicznych w ogóle nie było w obowiązkowym zestawie DIN (pojawiały się co najwyżej ustniki do sztucznego oddychania). Wersja 2022 wprowadziła bezwzględny wymóg posiadania minimum 2 sztuk maseczek medycznych (zgodnych z normą EN 14683), co zwiększa bezpieczeństwo ratującego i poszkodowanego przed zakażeniami drogą kropelkową.
- Optymalizacja i ujednolicenie plastrów oraz opasek: Wprowadzono korekty w liczbie i formacie gotowych plastrów na rany oraz mniejszych pasków opatrunkowych na palce, tak aby były lepiej dopasowane do najczęstszych, drobnych urazów drogowych.
- Precyzyjne wytyczne dotyczące rękawic: Zdefiniowano dokładniejszy standard jakości jednorazowych rękawic medycznych (zgodnych z normą EN 455), których w zestawie muszą znajdować się 2 pary (4 sztuki).
Pełny skład apteczki samochodowej wg normy DIN 13164:2022
Jeśli chcesz upewnić się, co dokładnie powinno wchodzić w skład nowoczesnego zestawu, oto oficjalna lista elementów wymaganych w najnowszym standardzie:
- Plaster na szpulce 5 m x 2,5 cm – 1 szt.
- Zestaw plastrów do sklejania (zawierający plastry z opatrunkiem w różnych rozmiarach) – 1 op.
- Opatrunek indywidualny G (z kompresem niewarstwowym) – 1 szt.
- Opatrunek indywidualny M – 2 szt.
- Opatrunek indywidualny K – 1 szt.
- Chusta opatrunkowa 60 x 80 cm – 1 szt.
- Kompresy na rany (gazowe) 10 x 10 cm – 3 pary (6 szt.)
- Opaska elastyczna DIN 61634 (szer. 6 cm) – 2 szt.
- Opaska elastyczna DIN 61634 (szer. 8 cm) – 3 szt.
- Chusta trójkątna DIN 13165-A – 2 szt.
- Koc ratunkowy (folia NRC) min. 160 x 210 cm – 1 szt.
- Nożyczki ratownicze (14,5 cm, z funkcją bezpiecznego cięcia ubrania) – 1 szt.
- Rękawice medyczne jednorazowe (EN 455) – 4 szt. (2 pary)
- Maseczka medyczna (EN 14683) – min. 2 szt. (nowość w wersji 2022)
- Instrukcja udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach oraz spis zawartości – 1 szt.
Czy stara apteczka (zgodna ze starym standardem) jest nadal ważna?
Wielu kierowców zadaje sobie pytanie, czy muszą natychmiast wyrzucać stary zestaw. Odpowiedź zależy od tego, gdzie podróżujesz:
- W Polsce: Przepisy w Polsce obecnie nie nakładają obowiązku posiadania apteczki na kierowców samochodów osobowych (wymóg dotyczy m.in. taksówek, autobusów czy pojazdów nauki jazdy). Apteczka z normą DIN 13164:2022 będzie obowiązkowa dla samochodów po raz pierwszy zarejestrowanych po 1 kwietnia 2027 r. Przepis nie będzie działał wstecz.
- Za granicą (np. w Niemczech): Podczas kontroli policja zwraca uwagę nie tylko na fizyczną obecność apteczki, ale coraz częściej na jej zgodność z aktualnymi wytycznymi oraz daty ważności sterylnych materiałów opatrunkowych (zazwyczaj wynoszącą 5 lat od daty produkcji). Jeśli Twoje opaski czy kompresy przekroczyły termin ważności, apteczka traci swoją przydatność, a Ty ryzykujesz mandat.
Czego NIE wolno wkładać do apteczki samochodowej?
Wokół zawartości apteczek krąży wiele mitów. Warto podkreślić czego nigdy nie należy do niej wkładać:
- Leków (przeciwbólowych, tabletek na głowę itp.): Wnętrze samochodu podlega ogromnym wahaniom temperatur – latem nagrzewa się do kilkudziesięciu stopni, zimą mocno mrozi. Leki trzymane w takich warunkach ulegają rozkładowi, tracą właściwości lub stają się wręcz toksyczne. Norma DIN reguluje wyłącznie wyroby medyczne i opatrunki.
- Płynów dezynfekujących z alkoholem: Podobnie jak leki, mogą ulec wyciekowi lub zniszczeniu pod wpływem temperatury. Do odkażania ran w warunkach drogowych najlepiej stosować jałowe kompresy i gaziki wyjałowione.
Zamów teraz apteczkę spełniającą normę DIN 13164:2022
